1392/4/15 شنبه
پرويز ثابتي (بامداد)
مرد شماره يك شكنجه گران
  • پرويز ثابتي فرزند حسين در سال 1315 در سنگسر از توابع سمنان در محله اي به نام تپه سر در يك خانواده بهائي به دنيا آمد. دوران ابتدايي را در دبستان حسينيه و شاه پسند سنگسر از سال 1322 تا 1328 و دوران دبيرستان را در فيروز بهرام تهران از 1328 تا 1334 گذراند، همچنين در دانشكده حقوق دانشگاه تهران از 1334 تا 1337 تحصيل كرد. در خرداد ماه 1337 موفق به اخذ ليسانس در رشته قضايي از دانشكده حقوق شد. در بهمن ماه 1337 با معرفي ضرابي (مديركل نهم ساواك) به استخدام ساواك درآمد. وي با جاه طلبي و سرسپردگي متظاهرانه خيلي زود در تشكيلات ساواك ترقي كرد. ابتدا با حمايت فردوست، قائم مقام ساواك؛ و ناصر مقدم، مديركل اداره سوم در سال 1345 رئيس اداره يكم اداره كل سوم شد.1
  • در همين سال ناگهان به اعتبار يك برنامه تلويزيوني به شخصيتي سرشناس بدل شد و به تدريج ابعاد قدرتش فزوني گرفت. به راحتي مي توان ادعا كرد تا سال 1349 كه وي معاون اداره كل سوم ساواك شد، سايه اقتدارش بر همه عرصه هاي زندگي ايرانيان سنگيني مي كرد. مخالفان رژيم او را خصم اصلي خود مي دانستند. در عين حال، احراز همه مشاغل مهم از پست وزارت گرفته تا استادي دانشگاه و معلمي و حتي كارمندي دولت، در گرو دريافت اجازه اداره اي بود كه رياستش را او برعهده داشت.2
  • ثابتي از جمله كساني بود كه در رأس يك گروه از مأموران ساواك به اسرائيل اعزام شد و به احتمال قوي در همان مأموريت به استخدام موساد درآمد. او كه در اوايل دهه 1350 به عنوان « سخنگوي ساواك» و « مقام امنيتي» شهرت يافت، گرداننده اصلي سازمان ساواك به شمار مي آمد و با ارتباطاتي كه با «موساد» و عوامل اين سازمان در ايران داشت حتي در امور مربوط به نمايندگيهاي ساواك در خارج از كشور نيز، كه خارج از حدود اختيارات او بود مداخله مي كرد. اطلاعات وي به ويژه در مورد فعاليت گروههاي مبارز خارج از كشور، ساواك را در مبارزه با كنفدراسيون و ساير گروههاي مخالف رژيم ياري داد. وي كه دوره جنگها و عمليات ضد پارتيزاني و ضد چريكي ديده بود، با تجهيزات و امكانات گسترده، گروهي را كه در اسرائيل و ديكتاتوريهاي نظامي آمريكاي لاتين دوره ديده بودند براي مبارزه با سياهكل به محاصره جنگل فرستاد.3
  • در سال 1350كه به دستور محمد رضا شاه پهلوي كميته مشترك ضد خرابكاري ساواك وشهرباني تشكيل شد، وي از طرف ساواك به عنوان رئيس ستاد اين كميته مخوف منصوب و فعاليت خود را آغاز كرد.4
  • و در سال 1352 توسط ارتشبد نصيري، رئيس ساواك، به سمت مديركل اداره سوم (امنيت داخلي)تعيين و عملاً همه كاره ساواك شد.5
  • پرويز ثابتي (با نام رمز بامداد) در تمام عمليات پر سر و صداي ساواك در سالهاي 1352 تا 1356 نقش اصلي را برعهده داشت و شبكه ساواك در وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي و حتي بخش خصوصي زير نظر مستقيم او عمل مي كردند و كار امنيت داخلي يكسره در دست وي بود كه رياست اداره سوم ساواك را برعهده داشت. گزارشهايي كه از طريق نصيري به شاه داده مي شد، عمدتاً از طرف ثابتي و دارودسته او تنظيم مي گرديد. ثابتي در انتصاب مقامات دولتي و انتخاب نمايندگان مجلس نقش اساسي داشت و گزارش منفي ساواك درباره هر كس كه نامزد احراز يك مقام دولتي يا نمايندگي مجلس مي شد براي جلوگيري از انتصاب يا انتخاب وي كافي بود. حتي فعاليتهاي اعضاي خاندان سلطنت هم از اين گونه نظارت و گزارشها مصون نبودند، گاه حتي گزارشهاي ثابتي در مورد فعاليتهاي غيرقاوني اعضاي خاندان سلطنت خشم شاه را برمي انگيخت. منابع اطلاعاتي او علاوه بر مأمورين ساواك و هزاران « منبع خبري» كه در تمام سازمانهاي دولتي و بخش خصوص داشت، عوامل جاسوسي اسرائيل (موساد) در ايران و افرادي از قبيل منوچهر آزمون، داريوش و هدايت الله اسلامي نيا بودند كه مستقيماً با او تماس داشتند و اخبار و اطلاعات دست اولي را از دستگاههاي دولتي و بخش خصوصي و بازار و محافل روحاني در اختيار او مي گذاشتند. ثابتي از زمره دوستان نزديك هويدا بود و در ملاقاتهايي كه هر چهارشنبه شب با وي داشت اطلاعاتي را در اختيار وي قرار مي داد كه بي گمان يكي از ابزار تثبيت و تداوم قدرت هويدا بود. در هر ارزيابي از موقعيت هويدا نام وي به ميان مي آيد زيرا در تمام دوران زندگي روابط نزديك با همكيش خود داشته است. او طرفدار سياست سركوب تظاهرات بود و همواره تأكيد داشت كه دولت بايد با قاطعيت تمام تظاهرات را سركوب كند. و از طرفي مايل بود دست مخالفان وفادار به رژيم را باز بگذارد كه از نظام حاكم، و حتي از اعضاي خاندان سلطنت انتقاد كنند. در اواسط بهار 1357 از طريق هويدا پيامي مبني بر اينكه چنانچه عنان كار را دست كم براي مدتي كوتاه به ساواك بسپارد و بگذارد آنها تدابير لازم را براي سركوب قيام مردم و آرام كردن كشور اتخاذ كنند، براي شاه فرستاد و شاه از وي خواست كه طرح عمليات مورد نظرش را مشخص مي كند، وي هم به سرعت سياهه اي از 1500 تن از مخالفان عمده رژيم را فراهم آورد و معتقد بود بازداشت آنها آرامش را به شهرها بازخواهد گرداند، كه در نهايت شاه با بازداشت سيصد نفر از آنها موافقت كرد.6
  • پرويز ثابتي، رئيس امنيت داخلي ساواك، بنا به خصوصيات شغلي اش صاحب چندين پاسپورت به اسامي مختلف بود. در اواخر حكومت ازهاري، ده روز قبل از انقلاب اسلامي به ژنو گريخت و از آنجا به اتفاق همسرش به اسرائيل رفت. او كه به " شكنجه گر مخوف ساواك " شهرت داشت در شهر سانفرانسيسكو در خانه اي مجلل مسكن گزيد و تنها وابسته رژيم سابق بود كه يك ماه پيش از فرار خود، خانه اش را به سفير يكي از كشورهاي عربي فروخت.7

  • پرويز ثابتي از كشور گريخت:
  • توضيحات: براساس سند زير، پرويز ثابتي مرد نيرومند ساواك، با يك هواپيماي مسافري به مقصد رم،‌ ژنو، لندن در روز اول آبان 1357بانام مستعارعاليخاني از كشور گريخته است.
  • موضوع: مسافرت آقاي ثابتي به خارج از كشور در ساعت 13:40 روز فوق در هيئت تحريريه روزنامه كيهان گفته شد كه آقاي ثابتي در ساعت 10:00 با پرواز شماره 757 هواپيمائي ملي ايران بمقصد رم ـ ژنو ـ لندن با نام مستعار عاليخاني تهران را ترك نموده است.
  • نظريه شنبه: خبر صحت دارد ضمناً گروه خبرنگاران كيهان آقاي ثابتي را در فروگاه ديده و شناسائي نموده‌اند.
  • نظريه سه‌شنبه: با توجه بدسترسي شنبه احتمال صحت خبر زياد است.
  • نظريه چهارشنبه: نظريه سه‌شنبه مورد تائيد است.

  • 1 . حسين فردوست، ظهور و سقوط سلطنت پهلوي، ج 2، ص 450-451، بهرام افراسيابي، وقتي پرده ها بالا مي روند، ص 341-342 .
  • 2 . عباس ميلاني، معماي هويدا، ص208.
  • 3 . مسعود بهنود، از سيد ضياء تا بختيار، ص 555 .
  • 4 . شكنجه گران مي‌گويند. سند شماره 8 صفحه 346 .
  • 5 . محمود طلوعي، بازيگران عصر پهلوي: از فروغي تا فردوست، ج 2، ص992- 997 ، 1001 .
  • 6 . عباس ميلاني ، ص390 .
  • 7 . چپ در ايران به روايت اسناد ساواك: چريكهاي فدايي خلق، ج 8، ص 309
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
نسخه قابل چاپ