1392/11/8 سه‌شنبه
14 توصيه آمريكا به شاه براي تداوم سلطنت

"مارك گازيوروسكي‌" نيز در كتاب خود در اين باره مي‌گويد:

‌"در سال 1958 (1337) سياستگذاران آمريكا، درباره وضع سياسي داخلي ايران، پس از گزارش چند توطئه براي ايجاد كودتا و نيز با توجه به سرنگوني رژيم پادشاهي در عراق، نگران‌تر شدند. يك بررسي سازمان سيا كه در نوامبر 1958 صورت گرفت، اعلام مي‌داشت: احتمال مي‌رود شاه ظرف يك‌ سال تا يك‌ سال و اندي سرنگون شود، مگر آن كه يك برنامه اصلاحات را آغاز كند. ‌"

پروفسور "‌كويلر يانگ‌" از دانشگاه پرينستون، در نامه مورخ نهم آوريل خود كه كمي بعد از ورود به ايران براي انجام يك سفر تحقيقاتي نوشته بود، گفته بود كه از نظر وي اوضاع عمومي در ايران اگر خطرناك نباشد، حداقل نگران كننده‌ است. وي در ادامه اظهار داشته بود كه "‌اكثر ايراني‌هاي آگاه و مطلع، اين رژيم را ارتجاعي، فاسد و ابزار امپرياليسم غرب (به ويژه آمريكا و انگليس) مي‌شمردند. اين حقيقت كه كمك نظامي و اقتصادي آمريكا در راه دفاع از رژيم فعلي مورد استفاده قرار گرفته، مدركي در اثبات تاييد و حمايت كلي آمريكا از اين رژيم براي مردم است‌"

‌"ماروين زونيس‌" نيز در اين زمينه مي‌گويد:

‌"هنگامي كه كندي توجه خود را به ايران معطوف كرد، عميقاً دريافت كه سلطنت شاه عمدتاً متكي به نيروهاي امنيتي يعني ارتش و ساواك است. از ديدگاه آمريكايي‌ها اقتصاد ايران به رغم كمك‌هاي فراوان ايالات متحده و عوايد حاصل از نفت در آستانه فروپاشي قرار داشت، و توده‌هاي مردم در خيابان‌ها خواستار انجام اصلاحات بودند‌".

سياست كندي در قبال ايران، اجراي روشن و جامع برنامه عمومي وي، يعني انجام اصلاحات از بالا در سايه حمايت قدرت نظامي رژيم‌هاي بسته جهان سوم بود. اگر آشفتگي و ناآرامي‌هاي مردمي روي مي‌داد، در آن صورت اصول مقابله با شورش به شكلي كه در ونزوئلا اجرا شد، مورد استفاده قرار مي‌گرفت.

اصولاً آمريكايي ها مي خواستند در برابر نارضايتي هاي ناشي از سوء سياست شاه و رژيم هاي ضعيف مانند ايران و نيز مقابله با جنگ سرد و تبليغات شوروي ها ، برنامه رفرمي را كه خود تهيه كرده بودند ، در ايران و ساير كشورهاي ناآرام جهان سوم ، به وسيله رژيم هاي دست نشانده آمريكا در اين كشورها پياده كنند ؛ بدون آن كه تغييري در ساختار كلي اين رژيم ها به‌عمل آيد .

‌"جان بولينگ‌" در گزارشي كه در بيستم ماه مارس 1961 (اول فروردين 1340) تهيه شده، چهارده توصيه مشخص نمود كه شاه را قادر مي‌ساخت برخي خطرات جدّي از جانب طبقات ناراضي را منحرف سازد. طبق اين طرح، شاه مي بايست:

- تمامي رنجش‌ها و نارضايتي‌هاي موجود را از خود منحرف كرده و متوجه وزراي خود سازد.

- خانواده خود و يا اكثر اعضاي خانواده‌اش را در اروپا پخش كند.

- از سفر رسمي به خارج اجتناب كند و ديگران را نيز از سفرهاي رسمي به ايران باز دارد.

- نيروهاي نظامي خود را به تدريج به يك نيروي كوچك ورزيده ، متشكل از پياده نظام و توپخانه قادر به كنترل امنيت داخلي و فعاليت‌هاي چريكي، كاهش دهد.

- اكثر مستشاران آمريكايي را به استثناي افرادي كه در زمينه‌ي بهداشت، آموزش و پرورش و كارهاي رفاهي فعاليت دارند، به تدريج از ايران خارج كند.

- طبقه حاكم سنتي را به دليل نداشتن مسئوليت اجتماعي، در ملأ عام مورد انتقاد قرار دهد.

- از موضع‌گيري بين‌المللي خود كه آشكارا در حمايت از غرب است دست بكشد اما كمترين زيان ممكن را متوجه روحيه جهان آزاد و پرستيژ خود سازد.

- سطح زندگي خود و جاه و جلال زندگيش را پايين آورد.

- حداقل با يك برنامه توزيع زمين، عليه زمين‌داران بزرگ اقدام كند.

- عليه كنسرسيوم نفتي حركات تحريك كننده انجام دهد و به نحوي از آن امتيازاتي بگيرد كه به نظر برسد كنسرسيوم با بي‌ميلي تسليم قدرت و اراده او شده است.

- از ده‌ها مقام بلندپايه فاسد چه بتوان فساد آنها را ثابت كرد و چه نتوان، سپر بلاي عمومي براي خود بسازد.

- طرفداران ميانه‌روي مصدق را به سمت‌هايي مانند وزير دارايي و رئيس سازمان برنامه منصوب كند كه در آنجا بدون آنكه بتوانند تغييري در سياست‌ها به وجود آورند، مسئوليت‌هايي را عهده‌دار شوند.

- تمامي جزئيات فعاليت‌هاي بنياد پهلوي را علني سازد و چند تن از طرفداران ميانه‌روي مصدق را سرپرست آنها سازد.

- از شخصيت خود براي برقراري تماس شخصي دائم با اعضاي طبقه متوسط استفاده كند.

 البته بولينگ اعتراف مي‌كند كه: "‌بسياري از اين مواد [چهارده‌گانه]، ماهيتي عوام‌فريبانه دارند." جالب است كه شاه به جز مواد 9 و 12 كه آنها را هم به صورت دست و پا شكسته به اجرا گذارد ، از اجراي ساير مواد خودداري نمود .

دولت آمريكا سپس شروع به اعمال فشار بر شاه براي اجراي برخي اصلاحات مي‌كند. شاه و برگزيدگان سياسي او موافقت كردند سياست‌هايي را مشابه همان سياست‌هايي كه در آمريكاي لاتين اجرا مي‌شد، در ايران امتحان كنند.

منبع: روزنامه كيهان - شماره 20684 - شنبه 21 دي 1392 - صفحه6

 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
نسخه قابل چاپ