1393/9/1 شنبه
مقدمه ای بر کتاب سال سی

انقلاب اسلامی حاصل حوادث و مجموعه‌ای از رویدادهای تاریخی است که پیش‌تر در جامعه ایران در ابعاد سیاسی، اجتماعی،اقتصادی و فرهنگی شکل گرفته بود.

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، جریان‌ها و گروههای فکری متعددی در صحنه مبارزه حضور داشتند. ملی‌گراها بر محور و اندیشه ناسیونالیستی، کمونیست‌‌ها بااندیشه مارکسیستی و التقاطی‌ها بر محور آمیزه‌ای از آموزه‌های اسلام و مارکسیسم در راه نجات جامعه مبارزه می‌کردند. اما آنچه در تعیین سرنوشت انقلاب اسلامی و جامعه ایران نقش مؤثر و تعیین کننده‌ای داشت. نظریه کارآمدی دین در اداره امور سیاسی و اجتماعی جامعه بود. به پشتوانه همین نظریه، از آغاز دهه 1340، تلاش مردم ایران در راه مبارزه علیه استبداد پهلوی دوم به رهبری امام خمینی توسعه و عمق بیشتری یافت. اما در روند مبارزات خود می‌کوشید راه حل همه مشکلات مردم را از درون قواعد دینی استخراج و به مردم معرفی کند. درحالی که فضای کلی جامعه آن زمان تحت تأثیر افزایش فاصله طبقاتی ناشی از استقرار نظام اقتصاد سرمایه‌داری بود. ضمن این که قرار گرفتن ایران میان دو بلوک قدرت شرق و غرب، حکومت پهلوی دوم را به شدت تحت نفوذ عوامل بیگانه قرار داده بود. در عین حال وجود فضای باز سیاسی در داخل کشور متأثر از مسائل و تحولات بین‌‌المللی، به ویژه روی کارآمدن دموکرات‌ها در آمریکا، مردم و روشنفکران را در مسیر مطالبه حقوق مدنی خود از حکومت و تشدید مبارزات آنها کمک کرد.

حکومت شاه به دلیل وابستگی و ماهیت استبدادی از دادن پاسخ مناسب به این مطالبات عاجز بود و ضمن سرکوب مبارزات مردم می‌کوشید با اتکا به درآمدهای نفتی و به منظور تضمین بقای خود، به اصلاحات سیاسی و اجتماعی نمادین بپردازد. اما اِعمال سیاست‌‌های سرکوب و برخورد امنیتی با مبارزات مردم به قصد فرو نشاندن اعتراضات آنان، اوضاع کشور را بحرانی و ادامه حکومت را برای شاه دشوارتر کرد.

اعتراضات مردمی در سال 56 رو به افزایش گذاشت؛ وقوع پی در پی این اعتراضات، فاصله و شکاف میان مردم و حکومت را بیشتر کرد. شهادت برخی چهره‌های سرشناس و اثرگذار در مبارزات مردمی همچون دکتر علی شریعتی و سید مصطفی خمینی نیز برخوردها را شدت بخشید. قیام 19 دی مردم قم، که در چهار چوب همین اعتراضات و در واکنش به مقاله رشیدی مطلق مبنی بر توهین به مقدسات مردم صورت گرفت، نیز زمینه‌‌ساز اعتراضات و قیام‌‌های بعدی در سال 1357 شد.

عكس هاي مرتبط :
 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
نسخه قابل چاپ