1392/4/20 پنجشنبه
آيت‌الله عبدالرحيم رباني شيرازي

اين عالم مبارز در سال 1301 شمسي مطابق با سوم شعبان 1340 قمري در شيراز متولد شد و دروس اوليه را مطابق معمول جامعه از مكتب‌خانه آغاز نمود. پس ازطي تحصيلات ابتدايي، در دوازده سالگي به فراگيري علوم اسلامي روي آورد. تقارن روزگار نوجواني و جواني وي با دوران حكوت استبدادي رضاخاني و بكارگيري سياست‌هاي ضد ديني و تحقير روحانيت از اين منظور او را به انتخاب مهم موجه ساخت. اين نوجوان شيرازي كه به هنگام عبور از بازار كه محل كسب و كارش نيز بود، ديدن برخورد پاسبانها و مأموران انتظاي با پير مرد روحاني كه به اعتراض به عمل پاسبانان نسبت به كشيدن چادر از سر زني مسلمان برنتابيده بود خشم خود را در طول سالها نثار حكومت پهلوي كرد.
ديدن مردي روحاني كه عمامه از سرش برداشته و به زمين كوبيدند وبا مشت و لگد و ناسزا او را مي‌آزردند و بر نوجواني كه روحيه استقلال و اسلام‌خواهي را در خود تقويت مي‌كرد اثر بسيار زيادي داشت. او آزمون درسهاي ديني خود را با جزئياتي كه فراگرفته بود در كلاس روزانه زندگي خود يكي پس از ديگري پشت سر مي‌گذاشت.
ايشان اين ماجرا را چنين بازگو كرده است:
«من با ديدن اين صحنه در يك لحظه ماجرا‌هاي پيامبر(ص) و اذيت آزارهايي كه از دست دشمن به ايشان رسيده بود در ذهنم مجسم شد و با خود گفتم معلوم مي‌شود كه اينها حق‌اند كه اين گونه با آنان رفتار مي‌شود و از همانجا اين احساس در من بوجود آمد كه بروم و طلبه شوم».
بي‌ترديد بهره‌گيري از مجلس وعظ و منبر «آيت‌الله سيد نورالدين حسيني شيرازي» مشي مقابله با تجاوزات استعمارگران خارجي و عمال داخلي آنها در حريم اسلام و روحانيت مؤثر بود.
«مسأله تغيير لباس و در نهايت كشف حجاب كه مهمترين و حساس‌ترين جريان در تنش و اختلاف بين دين و دولت در دوران پهلوي بود به شمار مي‌رود منجر به فاجعه خونين مسجد گوهر شاد شد كه حادترين حادثه طي دهه‌هاي اخير بين دين و دولت خوانده شده است».
بررسي اسناد و گزارشهاي به جاي مانده از آن دوران حاكي از آن ‌است كه ميزان و چگونگي پيشبرد طرح كشف حجاب در هر منطقه با توجه به بافت اجتماعي و فرهنگي و مذهبي موقعيت جغرافيايي و اقليمي و همچنين نحوه فعاليت نهادها و سازمانهاي ذيربط از قبيل انجمن‌ها و سازمانهاي زنان اقدامات تبليغاتي آنان در اين راستا متفاوت بوده است. توجه به نقش مدارس و دانشسراهاي مقدماتي دخترانه در تربيت معلمان و مرباني كه مروج فرهنگ مورد نظر پهلوي بود و يا برگزاري مراسم و جشنهايي كه عرصه جولان و عرضه اين فرهنگ بشمار مي‌رفت، ما را به اين سمت سوق مي‌دهد كه چرا در برخي ازشهرها تعداد اين مكان‌ها وفضاها فزوني مي‌يافت. به عنوان مثال در شيراز كه موطن عبدالرحيم بود مجلس جشني كه با حضور وزير معارف وقت «علي اصغر حكمت» برپا شده بود دختران در صف منظمي آراسته و به سرودخواني و ژيمناستيك مشغول بودند.
در چنين فضا و شرايط نخستين واكنش روحانيت عليه طرح حجاب‌زدايي از شيراز آغاز شد. همان طوي كه ذكر گرديد در جشني با حضور حكمت وزير معارف كه در مدرسه شيراز منعقد شده بود عده‌اي از دختران جوان به روي سن ظاهر گشته به ناگاهه برقع از روي گرفتند و با چهره‌اي باز و گيسواني نمايان پايكوبي را آغاز كردند. اين حادثه عده‌اي از حاضرين را به اعتراض وا داشت فرداي آن روز در مسجد وكيل شيراز اجتماعي توسط روحاني مبارز «سيد حسام‌الدين فال اسيري» برپا شد. وي در اين سخنراني به انتقاد از عملكرد رژيم پرداخته و مردم را هشدار داد كه مواظب توطئه‌ها باشند. به دنبال اين سخنراني او را بلافاصله دستگير و محبوس كردند.
«شروع مبارزات مجاهد نستوه آيت‌الله رباني عليه رضا خان با ايستادگي او در مقابل توطئه كشف حجاب كه بر اساس آن زنان مسلمان را مجبور مي‌كردند بدون پوشش اسلامي در جامعه و معابر ظاهر شوند. ايشان كه در آن موقع جواني نورس در حدود 20-18 بود، تصميم گرفت براي مبارزه با اين اقدام ضد اسلامي حكومت آيات و رواياتي كه دلالت بر لزوم پوشش براي زن و حفظ بدن زن و مرد بيگانه از يكديگر مي‌كند استخراج نمود و آنها را به صورت اعلاميه‌اي درآورده و رد معابر عمومي نصبت نمايد. براي اين كار او ابتدا نزد «آيت‌الله سيد نورالدين» رفت و از او اجازه اين كار را خواست كه البته چنين اجازه‌اي ‌ به وي داده شد و بدين ترتيب اولين حركت تبليغاتي و دين‌اش با نوعي مبارزه سياسي توأم شد.».
در سندي كه از اداره كل شهرباني به رياست وزارء در 30 مهر 1315 ارسال شده در باره ايشان چنين آمده است:
«صورت اسامي اشخاصي كه بر اثر تغيير كلاه و نهضت بانوان درحال تبعيد هستند تقديم مي‌گردد و راجع به صورتي كه از وزارت داخله ارسال شده معروض مي‌دارد رباني واعظ طبق ابلاغيه مطاع مبارك صادر از ستاد ارتش و سيد مصطفي رئيس الذاكرين به موجب تلگراف حكومت نظامي گركان به محل خود عودت كرده‌اند و ...

 
امتیاز دهی
 
 

نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
نظر
بيشتر
نسخه قابل چاپ