1392/5/31 پنجشنبه
شهيد حجت الاسلام و المسلمين غلامحسين حقاني
مردي از تبار شهداي هفت تير

حجت الاسلام و المسلمين غلامحسين حقاني عالم مبارز، انديشمند، نويسنده، مترجم، زنداني سياسي (1350-1357) در 1320/1/4 در شهر قم متولد شد. پدرش حجت الاسلام شيخ محمد حقاني از روحانيون زاهد و وارسته قم بود. تحصيلات خود را در مدرسه مروي و سپس مدتي در مدرسه دين و دانش تحت مديريت شهيد آيت الله دكتر سيد محمد بهشتي به پايان رساند. دروس خارج و فقه و اصول را درمحضر حضرات آيات عظام امام خميني(ره)، سيد محمد باقر سلطاني، سيد محمد محقق داماد، شيخ مرتضي حائري يزدي، شيخ عباسعلي شاهرودي، سيد محمد رضا گلپايگاني، شهيد مرتضي مطهري فراگرفت. فعاليت تحقيقاتي را از سال 1343 درموسسه راه حق و اصول دين آغازكرد و با تأسيس مجمع علمي اسلام شناسي در دهه 1340 توسط شهيد آيت الله دكتر محمد مفتح به آن مجموعه پيوست و تحت نظر ايشان چند رساله تحقيقي تدوين و تأليف نمود. مبارزات سياسي را از آغاز نهضت امام شروع و در سالهاي 1344 عليه كاپيتولاسيون و در اعتراض به تبعيد امام خميني(ره) در سمنان سخنراني نمود كه باعث اخراج ايشان از شهر گرديد. در شيراز اعلاميه نشر داد و نوارهاي سخنراني امام را پخش مي نمود كه در 1345/2/15 در اين رابطه دستگير و روانه زندان شد و در 1350/7/11 پس از تحمل شكنجه هاي طاقت فرساي زندان آزاد گرديد. شهيد حقاني يكي از وعاظ فعال، پرجوش و خروش بود كه منبرهايش در بيداري و روشنگري نقش برجسته اي داشت. از اسناد ساواك، گزارشات متعددي را در رابطه با وي مي توان يافت، در جريان جشن هاي 2500 ساله بار ديگر دستگير و پس از چندي آزاد شد. در شهريور 1352 به اتهام همكاري با سازمان مجاهدين خلق دستگير و در زندان كميته مشترك ضدخرابكاري متحمل انواع و اقسام شكنجه هاي غيرقابل توصيف شد و در مرداد 1356 پس از سي ماه بازداشت آزاد گرديد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي مدتي حاكم شرع استانهاي سيستان و بلوچستان، هرمزگان، بود در سال هاي (1358-1360) در برابر حركتهاي جريانات ضد انقلابي چپ و راست خاصه حركت انحرافي ليبرال هاي مواضع منطبق با خط امام داشت در 1359/2/6 شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي را تأسيس و به اعزام مبلغان به كشورهاي مختلف پرداخت تشكيل كلاس هاي درس در حوزه، برگزاري كلاس هاي عقايد در حزب جمهوري اسلامي، تدريس در دانشگاه تربيت معلم ازجمله فعاليت هاي ايشان بود.
در 7تير 1360 در حالي كه كنار شهيد آيت الله دكتر بهشتي و 70 تن ديگر مشغول بررسي اوضاع مملكت بودند با توطئه منافقين به شهادت رسيدند.

به روايت اسناد ساواك :
اولين سند در مورد ايشان به تاريخ 1344/10/23 مربوط به سخنراني در سرخه شهرستان سمنان پيرامون مسائل مملكت و دعا براي بازگشت امام خميني(ره) است و آخرين سند مربوط به 1357/1/22 پيرامون گذرنامه و اجازه خروج از مملكت در پرونده كلاسه ايشان در ساواك كه به صورت كتاب منتشر شده است موضوعات متعدد و متنوع براي تحليل تاريخ سياسي، عملكرد، رژيم پهلوي روند نهضت اسلامي مقاومت و استقامت شهيد حقاني فشار ساواك و بازجويي وجود دارد از جمله روش پرويز ثابتي مديركل اداره سوم ساواك و مدير كل اداره يكم كه در برخورد با شخصيت هاي و نيروهاي مذهبي از يك سو به عنوان «شخص دوم ساواك» و «مقام امنيتي» عمل مي نمود با توجه به جايگاه ساواك سياست رژيم پهلوي عليه شخصيت ها و جريانات مذهبي - سياسي و از سوي ديگر به دليل وابستگي به تشكيلات بهائيت و ارتباط تنگاتنگ كه وي دركنار امير عباس هويدا نخست وزير و هم مسلك خود داشته و نهايتاً ارتباط با دو سيستم اطلاعاتي موساد و سيا كه پس از پيروزي انقلاب مدتي در اسرائيل سپس به آمريكا مي رود و در طي سه دهه واپسين مسلما ًبايد در خدمت سازمان جاسوسي سيا باشد كه هست.
اما دستورات، نظرات طرح هاي وي را مي توان در جاجاي اسناد مبارزان ديد. از جمله در اسناد شهيد حجت الاسلام والمسلمين غلامحسين حقاني كه بايد امروزه در تاريخ نگاري تاريخ پژوهي معاصر درباره رژيم پهلوي خاصه ساواك و عنصري را در جايگاه و موقعيت خودش مورد بررسي قرار داد در اينكه آيا از وي در ساواك پرونده اي وجود دارد يا خير زواياي عملكرد امثال سرلشكر حسن پاكروان، سرلشكر نعمت الله نصيري، سرلشكر احساني، مولوي، آرشام بايد از نظريه ها گزارشات دستورات و فرامين به شخصيت پنهاني آنها پي برد. در مجموعه اسناد شهيد حقاني موارد متعددي نام ثابتي آمده است كه براي اختصار ما به چند نمونه اشاره مي كنيم. اميد است در آينده پيرامون شخصيت و مبارزات اين روحاني وارسته بتوانيم متن كاملتري ارائه دهيم.
در سالهاي (1346-1350) ثابتي رئيس اداره يكم عمليات بوده همزمان اداره كل سوم به رياست ناصر مقدم رئيس بعدي ساواك اداره مي شد . شهيد حقاني تقاضاي صدور گذرنامه دارند. به دليل اين كه قبلا بطور غيرمجاز به عراق سفر كرده بودند موافقت نمي شود. گزارش بعدي پيرامون سخنراني حجت الاسلام حقاني عليه اسرائيل و دعا براي امام خميني(ره) بود. احضار ايشان در 1347/1/16.
در 1347/8/27 رئيس بخش در خواست شهيد حقاني در مورد گذرنامه ارائه سوابق ايشان و فعاليت ها عليه رژيم سخنراني عليه اسرائيل و در حال حاضر ازطلاب ناراحت و افراطي مي باشد كه اكثراً بين تهران و قم مسافرت مي نمايد و نهايت مصلحت نمي باشد. در دهه 1350 كه ثابتي به رياست اداره كل سوم مي رسد دستور مي دهد (1352/6/8) چگونگي وضعيت نامبرده فعاليت هاي مضره همكاري با عناصر ناراحت مشخص نمودن فعاليت ها و ارتباطات و محل سكونت.
ثابتي به رياست ساواك قم در تاريخ (1352/11/30) مي نويسد با توجه به سوابق قبلي خود با شكلي جديد و با رعايت پنهان كاري بيشتر دنبال نمايد خواهشمند است دستور فرمائيد اولا به نحو غير محسوس پيرامون وضعيت كنوني مشاراليه از نظر شركت در اقدامات براندازي تحقيق به عمل آورده و ثانيا ً با استفاده از كليه امكانات موجود و به ويژه از طريق توجيه و هدايت هرچه بيشتر منابع و بهره گيري مناسب از و جود آنها اعمال و رفتار اين شخص را تحت مراقبت قرار دهيد و نتايج بدست آمده را در حداقل سه ماه يكبار به اين اداره كل اعلام نمايند. از مركز به ثابتي اعلام مي شود(1354/1/31) كه حقاني در بندرعباس نيست و به قوي در قم سكونت دارد. اين در حالي است كه ساواك از محل زندگي شهيد اطلاعي بدست نياورده است ثابتي دستوري ميدهد كه فرزند ايشان محمد حقاني كه از طلاب ناراحت حوزه علميه قم مي باشد و در شهر سيرجان نزد محمد نصيري سالاري و يا سيد علي غيوري بسر مي برد. پيرامون چگونگي امر تحقيق و در صورتي كه مشاراليه در آن منطقه بود نسبت به دستگيري وي اقدام و او را بوسيله شهرباني در اختيار كميته مشترك ضدخرابكاري مركز قرار دادند. در آن دوران آرشام رئيس ساواك كرمان نيز در شمار جلادان رژيم پهلوي و از عناصر وابسته به سياست انگلستان بود. پس از دستگيري محاكمه در 1354/2/3 ثابتي طي گزارشي به رياست اداره دادرسي نيروهاي مسلح شاهنشاهي (دادستاني) با عنوان تعداد چهار برگ اوراق تحقيقاتي از نامبرده بالا كه به اتهام اقدام عليه امنيت داخلي كشور بازداشت گرديده است به پيوست ايفاد مي گردد. حتماً ياد آور مي شود: اوراق ارسالي را جهت ادامه تحقيقات و تكميل پرونده اتهامي به اين سازمان اعاده فرماييد .
حجت الاسلام و المسلمين حقاني در كميته مشترك زير سخت ترين شكنجه ها قرار مي گيرد. ثابتي طي گزارشي به رياست ساواك تهران مي نويسد: بازجويي از نامبرده در جريان مي باشد و پس از تكميل پرونده مشاراليه از جانب كميته مشترك ضدخرابكاري فتوكپي گزارش بازجويي وي به آن ساواك ارسال خواهد شد. (1354/2/29)
در تاريخ (1354/9/17) ثابتي طي گزارشي به رياست ساواك قم در مورد شهيد حقاني مي نويسد: " بدين وسيله چهار برگ فتوكپي گزارش بازجويي جهت اطلاع و بهره برداري به پيوست ايفاد مي گردد و سرانجام كار وي نيز متعاقباً اعلام خواهد شد. روند بازجويي شكنجه، زندان همچنان ادامه داشته و ثابتي در تاريخ "2535/1/25"(1355) به رياست ساواك قم اعلام مي دارد: " برابر اعلام اداره دادرسي نيروهاي مسلح شاهنشاهي نامبرده به دوازده سال حبس جنايي درجه 2 محكوم و قطعيت آن نيز اعلام گرديده است. سپس در (29/6/ 1355) ثابتي در مورد انتقال زندانيان مشروطه زير كه تحقيقات آنان خاتمه يافته دستو رمي دهد:
درمعيت مأمورين اين كميته (كميته مشترك ضدخرابكاري) اعزام و معرفي شوند:
غلامحسين حقاني بند 2 -اتاق 1
عباس دوزدوزاني    بند 2 -اتاق 1

ثابتي در (1356/6/5) اوج مبارزات ضد استبدادي و ضد استعماري جامعه ما از يك سو و طرح حقوق بشر در رسانه ها از سوي ديگر بدنبال آزادي بخشي از زندانيان بوده لذا به بهانه فرمان مطاع شاهنشاه آريامهر به مناسبت قيام ملي 28 مرداد، كيفر دوازده سال حبس جنايي درجه 2 غلامحسين حقاني به دوسال و چهارماه و ده روز حبس جنايي درجه 2 تبديل و درتاريخ (1356/5/27) از زندان آزاد شده است. سپس ثابتي به ساواك قم دستور مي دهد: "خواهشمند است دستور فرمائيد از اعمال و رفتار ياد شده مراقبت و نتايج حاصله را اعلام نماييد."
 اگرچه بايد در ميان كتب و اسناد حتي مربوط به شخصيت هاي ديگر، روز شمار انقلاب اسلامي مسئله شهيد حجت الاسلام و المسلمين غلامحسين حقاني راپيگيري نمود اما اين متن و ديگر كتب اسنادي، نشانگر بخشي از جايگاه و عملكرد ثابتي است. اگرچه موضوع ساواك زندان شكنجه، رؤساي ساواك خود نياز به يك تحقيق جامع دارد ولي به نظر مي رسد مورد ي هم مي توان مقدمه ي آن را فراهم كرد .

عكس هاي مرتبط :
  نام نظر    
   
  پست الكترونيك  
   
  وب سایت  
   
     
 
امتیاز دهی
 
 

نظرات
نام نظر    
 
پست الكترونيك    
 
وب سایت  
 
 
بيشتر
نسخه قابل چاپ